Krztusiec potocznie nazywany kokluszem to groźna choroba zakaźna układu oddechowego. Charakteryzuje ją nawracający napad kaszlu oraz duszność. Krztusiec wywołują bakterie gram ujemne o nazwie Bordetella pertussis. Źródłem zarażenia są chore osoby na koklusz, które wydalają pałeczki krztuśca w wydzielinie górnych dróg oddechowych. Do zakażenia, więc dochodzi drogą powietrzno-kropelkową.
Krztuścem zarażamy się wyłącznie w bezpośrednim kontakcie z chorym, którzy w naszej obecności kaszlą i kichają. Chory może zarażać nawet przez 3 tygodnie. Okres wylęgania tej choroby wynosi przeważnie od 7 do 14 dni. Zazwyczaj przebiega bardzo ostro, ale może trwać nawet do 12 tygodni.
Krztusiec możemy rozpoznać po takich objawach jak:
- nawracający, napadowy kaszel,
- umiarkowana gorączka,
- brak apetytu,
- wymioty kończące atak kaszlu,
- wysięk z nosa.
Krztusiec często jest mylony z innymi chorobami, które wywołują kaszel, czyli:
- przeziębieniem,
- zapaleniem oskrzelików,
- grypą,
- bakteryjnym zapaleniem płuc,
- mukowiscydozą,
- śródmiąższowym zapaleniem płuc
- czy gruźlicą.
Zmiany, które może wywołać ta choroba to między innymi: rozedma ogniskowa, owrzodzenia nabłonka dróg oddechowych, a także wyciek śluzowo-ropny. Powikłania niewyleczonego krztuśca mogą być bardzo groźne, gdyż mogą doprowadzić do:
- zapalenie płuc,
- zapalenia ucha środkowego,
- zaburzeń neurologicznych,
- krwotoku śródczaszkowego,
- uczynnienia gruźlicy,
- drgawek,
- u niemowląt może również doprowadzić do śmierci.
Przebieg tej choroby możemy podzielić na 3 etapy. Pierwszy z nich nazywany jest kataralnym, przejawia się on nieżytem górnych dróg oddechowych, czyli katarem i suchym kaszlem. Dodatkowo również występuje zapalenie spojówek oraz stany podgorączkowe. Te objawy utrzymują się przeważnie od 1 do 2 tygodni. Następnie pojawia się etap kaszlu napadowego. Kaszel nasila się stopniowo. Chory bardzo zanosi się kaszlem, wykrztusza śluz, a często nawet wymiotuje. Napady kaszlu występują najczęściej w nocy, zwłaszcza w godzinach porannych. Mogą pojawiać się bardzo często, bo aż kilkanaście razu w ciągu doby i są bardzo męczące. Jest to najdłuższy etap tej choroby, gdyż może trwać nawet 10 tygodni. Ostatni, końcowy etap krztuśca to zdrowienie. Wtedy stan chorego systematycznie zaczyna się poprawiać, częstość i nasilenie kaszlu bardzo się zmniejszają. Trwa on około 2 tygodni. W tym czasie organizm nadal może reagować kaszlem na różne bodźce.